gacchati
Động từ / Gốc động từ (Present Tense & Irreg. cases; Caus., Pass.): gacchati = √gam+a+ti (m>cch-P.422/K.476);
gameti = √gam+a+ti (a>e-P.442)
P.442. Gamiss’anto ccho vā sabbāsu…Cchādesābhāve “lopañcettamakāro”ti appaccayassa ekāro. Gameti, gamenti, saralopo [gamu]. Gamesi, gametha. Gamemi, gamema
Syn.: jaṅgamati
Aj.(III,s): agacchi=agamāsi=agañchi=agi
agamāsi = (a)√gam+(↑ā)+(↑s)i (↑a,↑s-P.470)
agañchi = (a)√gam+a+i (m>cch-P.422/K.476, cch>ñch-P.470)
Aj.(III,p): agamaṃsu = (a)√gam+a+uṃ>aṃsu (P.470)
Pa.(III,s): jagama = 1) ja√gam>√ga+a (Sad-sut.1095);
- ja√gam+a (m>ā, a của √gam-Nirut-pā.644); jagāma (a>ā)
Hī.(III,s): agamā = agā;
agā=1) (a)√gam+ā (m>ā,a-√gam-Nir-pā.644);2) (a)√gam>√ga+ā (Sad-sut.1095)
Sat-sut,1095,p.307: 1095. gamissa gattaṃ yathātanti. tantiyā anurūpato gamuiccetassa dhātussa gakārattaṃ hoti. so dhanaṃ ajjhagā,te ajjhagu, sopāgā samitiṃ vanaṃ[dī 2-207]. kampalassatarāāguṃ [dī 2-207].
Nir-pā.644,p.416: 644. gamissa [ka. 517; rū. 488; nī. 1105].
āādimhi īādimhi ca gamissa massa ā hoti. saralopo.
so agā, te agū, tvaṃ ago, tumhe aguttha, ahaṃ agaṃ, mayaṃ agumhā.
īādimhi īsaralopo, agā devāna santike [jā.1.14.205].
Pañ.(III,s): gaccha=√gam (m>cch-P.422/K.476)+a+hi (Mog.48/P.452/K.479)
P.452: Hi lopaṃ vā. Akārato paro hivibhatti lopamāpajjate vā. Tvaṃ sukhī bhava, bhavāhi vā, himhi dīgho.
Các trường hợp bất quy tắc (Irreg. cases of AK, PK, a-a, t-p): AK: 1) gata = √gam+ta (m-P.600/K.586)
P.600. Gama-khana-hana-ram’ādīnam’anto. Gama khana hana ramaiccevamādīnaṃ makāranakārantānaṃ dhātūnaṃ anto byañjano no hoti tappaccaye, timhi cāti dhātvantalopo
- gamita = √gam+a+(i)ta
PK: gacchanta>aṃ (P.107/K.186), gacchamāna,>nta,>āna (P.646), gamanta.
a-a: gantvā = √gam+tvā (m>n-P.551/K.596);
gamma = 1) √gam+tvā/tūna>ya (P.641) (1)my>mm, 2) m,tūna>mma (P.645)
t-p: gantuṃ = √gam+tuṃ (m>n-P.551/K.596)
Ý nghĩa (Meaning):
-
goes; walks; moves; wanders around
-
becomes